ORUCA NİYET

 NİYETİN  ZAMANI

Oruç bir ibadettir. İbadetlerde niyet şarttır. Niyetsiz ibadet olmaz. Hazreti Peygamber (sav) Efendimiz: “Şüphesiz ameller niyetlere göredir. Her kim neye niyet  ettiyse,  karşılık olarak onu alır”[i] buyurmuştur.

Ramazan orucuna niyet: Ramazan orucuna geceden başlayarak  kuşluk vaktinin son sınırına kadar niyet edilebilir. Bu vakit öğle namazı vaktinin  girişine yaklaşık  45 dakika, daha ihtiyatlı bir yaklaşımla bir saat  gibi bir zaman kala sona erer.  İftardan hemen sonra bir sonraki günün orucuna niyet edebilir. Eğer niyeti geciktirmiş ise, orucu bozacak bir fiilde bulunmamış olmak şartıyla, öğle vaktinden  bir saat öncesine kadar,  o günün orucuna niyet edilebilir. Oruç tutmak için sahura kalkıp, yemek  ve su içmek de niyet sayılır. Niyetin aslı kalp ile olanıdır. Kalben niyet ile birlikte, dil ile söylemek, daha güzel olur. Dil ile söylenmemiş olsa bile niyet  geçerlidir, oruca  hiç bir zararı olmaz.

Ramazan orucunun kazasına niyet, akşamdan itibaren imsak vaktine kadar olan zaman dilimidir. İmsakla birlikte gece sona erer. Gündüz ve oruç başlamış olur.

İmsakla birlikte ramazan orucunun kazasına niyet etme vakti de sona ermiş olur. Niyet ederken Ramazan orucunun kazası için olduğunu kalbinden geçirmek gerekir..

Nezr-i muayyen orucu: Vakti ve tutulacağı günü önceden belirlenmiş olan adak oruçlarıdır. Örnek “Şu işim şöyle olursa, filan ayın, filan günü oruç tutacağım,”  diye adayan kişinin orucu, nezr-i muayyen olur. Bu oruca da ramazan orucunun edasında olduğu gibi geceden kuşluk vaktinin son ânına kadar niyet edilebilir.

Ramazan orucunun edasında ve nezr-i muayyende, oruca niyet eden, “Niyet ettim  Allah rızası için. bu gün oruç tutmaya” dese; veya  “niyet ettim nafile oruç tutmaya” gibi farklı oruçlara niyet etse bile durum değişmez. Orucun tutulacağı gün ve orucun nevi belli olduğundan dolayı, başka oruçlara niyet etse de  bir günde iki oruç tutulamayacağı için, bu niyetler farz olan ramazan orucu ve vacip olan adak orucu için geçerli olur. Diğerleri geçerli olmaz. Çünkü ramazanda ramazan orucu dışında başka bir oruç tutmak câiz olmaz; günü belirli adak orucunda da adak orucu dışında başka oruç tutamaz.

Nafile, sünnet, mendup, ve müstehab oruçlar: Bu oruçlar mahiyet olarak biri birinin aynı olan oruçlardır. Bu oruçlara da geceden itibaren öğle vaktinden bir saat öncesine kadar niyet edilebilir.

Ramazan orucunun kazasına, mutlak olan adak orucuna ve keffâret oruçlarına niyet: Bu oruçlara geceden  niyet etmiş olmak şarttır. Niyetin en son vakti imsak vaktidir.

Nafile   oruç tutmak niyetiyle başlanmış olan bir orucun, isteyerek veya bir her hangi bir sebeple bozulması halinde,  kaza edilmesi vaciptir. Bozulan nafile orucun kazası için niyet etme  zamanı, geceden itibaren  imsak vaktine kadardır.

HE 13.01.2026

[i] Sahih-i Buhari Şerhi c.2 s. 14ِ إِنَّمَا الأَعْمَالُ بِالنَّيَاتِ، وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى