ORUCUN FARZ OLUŞU
Oruç: Âkıl, bâliğ ve sıhhatli olan bir Müslümanın, oruç tutmak niyetiyle, imsak vaktinden başlayıp, iftar vakti girene kadar, yemek, içmek ve cinsel ilişkiden uzak durmasıdır. Kur’ân-ı Kerim’de on üç yerde oruçtan bahsedilir.
Oruç, Hicretin 2. Yılında Medine’de, Hicrî yılın 9. Ayı olan Ramazanda farz kılınmıştır. Bu sebeple Ramazan orucu diye anılır.
Oruç’un farz olduğu Kur’ân-ı Kerim’de şöyle bildirilmiştir. “Ey Allah Teâlâ’ya inanan ve İman esaslarını kabul ve tasdik eden Mü’minler! Allah Teâlâ(cc), sizden öncekilere Orucu farz kıldığı gibi, size de farz kıldı; umulur ki, orucunuzu tutarsınız da Allah Teâlâ’ya(cc) âsî olmanın getireceği istenmeyen sonuçlarından korunursunuz.”[i]
Sübûtu ve mânâya delaleti kat’î olan bu âyetin hükmü gereğince, şartlarını taşıyan Müslümanlara oruç tutmak farzdır. Ayrıca oruç sadece İslam Dînine özgü bir ibadet de değildir. Allah Teâlâ’ın(cc) gönderdiği, Hz. Âdem ile başlayan ve Hz. Muhammed’e(sav) kadar devam eden peygamberler silsilesi ile insanlara tebliğ edilen bütün semâvî dinlerde oruç ibadetinin var olduğunu bu âyet açık bir şekilde ifade ediyor. Ebu Seleme’nin (R.a.) Ebu Hureyre’den (R.a.) rivayet ettiği bir Hadis-i Şerifte de Hz. Peygamber(sav) şöyle buyurmuştur: Bir kimse, “Gönülden inanmış olarak ve sadece Allah rızasını amaçlayarak Oruç tutarsa, önceden işlemiş olduğu günahlar bağışlanır.”ii
Oruç gibi bir ibadetle günahlardan kurtulmak ne büyük bir mutluluktur; doğrusu Müslümanların böyle bir fırsatı mutlaka değerlendirmesi lazımdır. Samimi bir iman, samimi ve ihlaslı bir niyet; Allah’a(cc) tam manasıyla tevekkül teslimiyet ve itimat olması gerekir.
Bu âyet’ten çıkarılabilen hükümler:
1- Müslümlıkta oruç tutmak şartlarını taşıyanlara kesin Farzdır.
2- Önceki semâvî dinlerde de oruç tutmak farzdı.
3- Semavî dinlerin İman esasları ve temel ibadetleri aynıdır.
4- Allah Teâlânın gönderdiği asıl keyfiyeti ile semavî dinler arasında farklılık yoktur.
5- Günümüzde semâvî dinler arasında görünen farklılıklar kötü niyetli kişilerin sonradan dine soktukları bid’at, hurafe ve kasıtlı uydurmalardan kaynaklanmıştır.
6- Semâvî dinlerin ortak adı İslamdır; İman ve ibâdet esasları da temelde aynıdır.
H.E. 02.01.2026
[i] Bakara suresi. Ayet,183- يا أيها الذين آمنوا كتب عليكم الصيام كما كتب على الذين من قبلكم لعلكم تتقون
[ii] Buhari.c.1 s.36 no:38- «مَنْ صامَ رَمَضانَ إِيمانًا واحْتِسابًا، غُفِرَ لَهُ ما تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ»
