ORUÇ KALKANDIR

Orucun aklî, naklî ve  tıbbî pek çok fayda , fazilet ve  hikmetleri vardır. Bunlardan nakli olanlarını ele alacak olursak. Oruç Allah’ın (cc) emri bir ibadet olması itibariyle önemlidir. İbadette  ihlas ve  ihsan sırrına erişmek için Allah’ı görüyor gibi O’na kulluk yapmak lazımdır. Her ne kadar  biz Allah’ı  görmesek de O bizi görüyor, kalbimizden geçenleri, niyetlerimizi biliyor. Bundan dolayı orucun bedenî ve ruhî, dünyevî ve uhrevî faydalarını düşünmeyi bir kenara koyup, sadece ve sadece Allah (cc) rızasını umarak oruca sarılmalıyız. Çünkü ihlas ve ihsan bunu gerektirir. Diğer yandan orucun fayda ve hikmetleri orucu daha önemseyerek ve bilinçli olarak tutmamıza destek olursa elbette bu da güzel bir kazanımdır.

Ebu Hureyre’nin (ra) rivayet ettiği hadis-i Şerifte, Rasulüllah(sav) Efendimiz Buyurdu ki: “ Oruç kalkandır; sizden biriniz oruç tuttuğu gün  cinsel şeyler konuşmasın, cahillik yapmasın, sövmesin, öfkelenmesin, dilini tutsun. Eğer bir kimse  ona bulaşır ve sataşırsa onun sövmelerine ve ağır sözlerine karşılık olarak sadece: “ Ben oruçluyum” desin. Nefsim kudret elinde bulunan Allah’a yemin ederim ki; oruçlunun açlık ve susuzluk sebebiyle ağzında oluşan ağır koku bile Allah yanında misk kokusundan daha  güzel ve kıymetlidir. Çünkü bu açlık ve  susuzluk Allah için katlanılmıştır. Cenâb-ı Allah buyuruyor ki: “Kulum, bana saygısından, yemesini,  içmesini ve şehevi isteklerini terk ediyor. Oruç benim içindir ve onun karşılığını ben veririm. Oruç bir kalkandır.”[i]

Orucun kalkana benzetilmesi, kalkan savaşlarda düşmanın saldırılarına karşı koruyucudur. Oruç  da  oruçluyu, nefsin ve şeytanın tuzaklarından, saldırılarından, şehevâtın hücûmlarından korur, dolayısıyla cehennem ateşine karşıda kalkan olup korur.

Oruçlunun , “ Ben  oruçluyum” diyerek kendisini savunmasının bir manası bu sözü kendi nefsine söyleyerek, sataşan ve bulaşan kişinin tahriklerine kapılıp orucunun sevabını heder etmekten sakınması ve koruması anlamına geldiği gibi; bu sözü sataşarak tartışma çıkarmak isteyen kişiye söylediğinde, onu insafa ve adabı muâşerete davet etmiş, tebliğ ve irşatta  bulunmuş olur.  Eğer  biraz vidan sahibi  ise sataşan saldırmaktan vazgeçebilir. Sonuçta oruç tutan  orucunun sevabını zayiden korumuş, oruç da sahibini günahtan korumuş olur.

Oruçlunun ağız kokusunun misk kokusundan daha güzel ve temiz olması oruçluya bir senâ ve övgüdür. onun yaptığı oruç tutma fiilinden razı olmak desteklemek anlamındadır. Bir yönüyle de oruçlunun ağızında açlık ve susuzlukla oluşan koku orucun Allah katında kabulünü ve sevabının daha çok olmasını netice vermektedir.

Cenabı Allah’ın, “Oruç benim içindir ve sevabını ancak ben veririm, kulum yemesini, içmesini ve şehev’i isteklerini benim için terk ediyor” İfadesi, oruçlunun ihlası ve samimiyetinin derecesine göre sevabının da farklı olacağını gösteriyor. Boş sözler, sövmeler, sataşmalar ve atışmalarla  orucunun sevabını kaybetmemek için harcanan büyük emek ve verilen zorlu mücadelede önem arz ediyor.

HE 09.02.2026

[i] Buhari sahih şerhi,c.2, s. 940  ;Sahih, Buhari,c,2 s,670, Hadis No: 1795